ประวัติสำนักงานสาธารณสุขอำเภอชะอวด
อำเภอชะอวด เดิมอยู่ในความปกครองของอำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช และได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอเมื่อเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 ดังปรากฏตามหลักฐานในหนังสือ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 40 หน้า 110 ลงวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2466 ในสมัยพระสุนทรวรนารถ (พร้อม ณ ถลาง) เป็นนายอำเภอร่อนพิบูลย์ พระยารัษฎานุประดิษฐ์ (สิน เทพหัสดินทร์) เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดโดยความเห็นชอบของสมเด็จเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ากรมขุนลพบุรี ราเมศร์ อุปราชปักษ์ใต้ อันเป็นสมัยระบอบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราช โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทำการป้องกันและปราบปราม โจรผู้ร้ายเป็นส่วนใหญ่ ต่อมาเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2496 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นอำเภอชะอวด
คำว่า“ชะอวด”เป็นคำที่ไม่มีในพจนานุกรม แต่คำว่า อวด มีความหมายในทางที่ดี แปลว่า สำแดงให้รู้ แสดงให้ปรากฏ การอวดให้คนอื่นรู้ให้ผู้อื่นเห็นล้วนเป็นสิ่งที่ดีงามทั้งสิ้น "อวด" ยังเป็นชื่อพรรณไม้ชนิดหนึ่งเป็นเถาวัลย์ เดิมมีอยู่ทั่วไปในท้องที่อำเภอนี้ ชาวบ้านเรียกว่าย่านอวดหรือเชือกอวด เถาวัลย์ชนิดนี้เป็นที่นิยมของชาวบ้านโดยทั่วไป เพราะมีประโยชน์ในการผูกมัดสิ่งของได้สารพัดเช่น ผูกรั้วบ้าน ผูกมัดโรงหนังตะลุง โรงมโนราห์ ใช้ทำเชือกลากเรือพระในวันออกพรรษา เป็นต้น เพราะเป็นเถาวัลย์ที่มีความเหนียวแน่นทนทาน การไปตัดต้นอวดค่อนข้างลำบากเพราะต้องดึงออกจากการเกี่ยวพันธ์กับต้นไม้อื่นๆ คนตัดต้องออกแรงดึงซึ่งภาษาใต้เรียกการดึงว่า “ชะ” ชะอวดคือการดึงย่านอวดให้หลุดออกมาจากต้น กิ่ง ก้าน ของต้นไม้อื่นที่ย่านอวดเกี่ยวพันอยู่ หากมีรังมดแดงอยู่ข้างบน คนที่ ชะ หรือ ดึง ย่านอวดต้องต่อสู้กับมดแดงอีกทางหนึ่งด้วย ถิ่นแถวชะอวดเป็นบริเวณที่มีย่านอวดขึ้นมากเป็นพิเศษและชาวบ้านก็จะไปตัดมาใช้สอยอยู่เป็นประจำ ชาวบ้านจึงเรียกท้องถิ่นของตนเองว่า “ชะอวด”
พื้นที่ของตำบลชะอวดเดิมครอบคลุมไปทั่วทั้งบริเวณที่เป็นภูเขาทางทิศตะวันตก แล้วลาดต่ำลงมาทางทิศตะวันออกเป็นลอนลูกคลื่น มีที่ราบสูงต่ำสลับกัน ส่วนที่เป็นลอนลูกคลื่นเรียกว่า ควน ทางด้านทิศตะวันออกของตำบลเป็นที่ราบและที่ราบลุ่มน้ำท่วมขังทั้งปี เรียกว่า พรุ หรือ โพระ บริเวณที่ราบและควน อุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้หลากหลายพรรณตามลักษณะของพื้นที่ทางภาคใต้ในอดีต ที่มีฝนตกชุกตลอดทั้งปี
ปรากฏตามหลักฐานในหนังสือราชกิจจานุเบกษา ลงวันที่ 16 กันยายน 2466 ได้ดำเนินการจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ เรียกว่า“กิ่งอำเภอชะอวด”และยกฐานะเป็นอำเภอ วันที่ 1 มกราคม 2496 ได้มีพระราช-กฤษฏีกายกฐานะกิ่งอำเภอชะอวดขึ้นเป็นอำเภอ เรียกว่า “อำเภอชะอวด” รวมเวลาเป็นกิ่งอำเภอ 30 ปี
เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2544 ได้ย้ายที่สถานที่ทำงานจากหน้าสถานีรถไฟชะอวด ไปตั้งที่ บ้านทุ่งค่าย เลขที่ 181 หมู่ที่ 8 ตำบลชะอวด อำเภอชะอวด
คำขวัญอำเภอชะอวด
เมืองต้นน้ำกุ้งก้ามกราม อิฐแผ่นงามกระจูดสวย ห้วยน้ำใส
อาณาเขต
อำเภอชะอวด ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดนครศรีธรรมราชห่างจากตัวจังหวัด 71 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานครโดยทางรถไฟ 851 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 833,002 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อ อำเภอจุฬาภรณ์ อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช
ทิศใต้ ติดต่อ อำเภอป่าพยอม อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง
ทิศตะวันออก ติดต่อ อำเภอเชียรใหญ่ อำเภอหัวไทร อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช
ทิศตะวันตก ติดต่อ อำเภอทุ่งสงจังหวัดนครศรีธรรมราช และอำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
การคมนาคม
การติดต่อกับอำเภอชะอวดในสมัยก่อนโดยทางรถไฟและทางเรือในลำคลองชะอวดเท่านั้น แต่ปัจจุบันการเดินทางทางเรือได้ยกเลิกไปแล้ว มีทางรถยนต์ให้ความสะดวกทั้งการติดต่อภายในอำเภอ ระหว่างอำเภอ และไปต่างจังหวัดเส้นทางที่สำคัญ คือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 41 ทางหลวงจังหวัดหมายเลข 4018 หมายเลข 4151และทางรถไฟสายใต้รถไฟหลายขบวน
สภาพเศรษฐกิจ
สภาพเศรษฐกิจโดยทั่วไปของอำเภอชะอวด เปรียบเทียบกับอำเภออื่นๆแล้วประชากรค่อนข้างจะมีรายได้ต่ำ รายได้ส่วนใหญ่มาจากการทำนา ทำสวนยางพารา สวนผลไม้ อุตสาหกรรมขนาดเล็กและค้าขาย ศูนย์กลางการค้าขายของอำเภอชะอวด คือตลาดชะอวดในเขตเทศบาล สินค้าที่มีชื่อมีคุณภาพของอำเภอชะอวด ได้แก่ กุ้งก้ามกรามจากลำคลองชะอวด ส่วนสินค้าที่มีชื่อมีชื่อเสียงของอำเภอในแต่ละตำบล ได้แก่
ตำบลเคร็ง ได้แก่ ผลิตภัณฑ์กระจูด
ตำบลชะอวด, ตำบลท่าประจะ ได้แก่ อิฐดินเผา ซึ่งมีโรงอิฐประมาณ 50 โรง
ตำบลขอนหาด ได้แก่ ผ้าทอ
ตำบลบ้านตูล ได้แก่ ทรายที่ใช้ในการก่อสร้าง
ตำบลควนหนองหงส์, ตำบลเขาพระทอง และตำบลวังอ่าง มีดินลูกรังที่มีคุณภาพดี
อาชีพ
อาชีพของคนในท้องถิ่น ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก แต่เนื่องจากดินไม่ค่อยมีคุณภาพ จึงทำให้ผลผลิตต่ำทำให้แรงงานส่วนหนึ่งอพยพไปทำงานต่างจังหวัด
การเมืองการปกครองและสังคม
การปกครองแบ่งการปกครองออกเป็น 11ตำบล 87 หมู่บ้าน 2 เทศบาล และ 10 องค์การบริหารส่วนตำบล ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ คิดเป็นร้อยละ 98.70 ศาสนาอิสลาม ร้อยละ 1.20 ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.03 โดยมีศาสนสถาน จำนวน 50 แห่ง วัด 24 แห่ง โบสถ์คริสต์ 2 แห่ง และมัสยิด 3 แห่ง
แหล่งท่องเที่ยว
อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใส หมู่ที่ 5 ตำบลวังอ่าง “อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใส” เป็นโครงการพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเพื่อเป็นประโยชน์ในการเกษตร การประมง การชลประทาน การประปา และการท่องเที่ยว จากลำธาร สายเล็กๆ ที่มีภูเขาล้อมรอบด้านถูกปิดกั้นด้วยเขื่อนดินแดนขนาดใหญ่ เสมือนหนึ่งยกเอาลูกทะเลมาวางไว้บนควน
ถ้ำเขาลำปะ หมู่ที่ 2 ตำบลเขาพระทองรอบๆ บริเวณภูเขาลำปะทั้งด้านหน้าและด้านหลังจะมีพระพุทธรูปปั้นแกนทำด้วยไม้รายเรียงอยู่หลายองค์สันนิษฐานว่าสร้างในตอนปลายกรุงศรีอยุธยา หรือกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นบริเวณวัดเขาลำปะมีถ้ำที่สวยงาม ภายในถ้ำมีพระพระพุทธรูปที่สวยงามหลายองค์ ใกล้ๆปากถ้ำมีทางลัดเดินขึ้นยอดเขาได้เมื่อถึงยอดเขาจะมองเห็นทัศนียภาพใกล้ไกลที่สวยงามยิ่ง วันใดอากาศแจ่มใสจะมองเห็นตลาดชะอวดได้อย่างชัดเจน
ถ้ำเขาพระทอง หมู่ที่ 1 ตำบลเขาพระทอง ในถ้ำมีพระพุทธรูปเก่าแก่หลายองค์ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งวัดเขาพระทอง
พื้นที่การปกครองแสดงจำนวน เทศบาล อบต. ตำบล หมู่บ้าน หลังคาเรือน ประชากร
ข้อมูลทั่วไป พื้นที่ 833 ตร.กม. (102.76 คน:ตร.กม.)
ตำบล 11 ตำบล
หมู่บ้าน 87 หมู่บ้าน
เทศบาล 2 แห่ง
องค์การบริหารส่วนตำบล 10 แห่ง
จำนวนบ้าน 29,926 หลัง
ประชากร 85,968 คน
ชาย 42,485 คน (ร้อยละ 49.42)
หญิง 43,483 คน (ร้อยละ 50.58)
โรงพยาบาลชุมชน 60 เตียง 1 แห่ง
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ 1 แห่ง
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 16 แห่ง
อาสาสมัครสาธารณสุข 1,734 คน (1 คน : 17.26 หลังคาเรือน)
การปกครอง
แบ่งเขตการปกครอง ออกเป็น 11 ตำบล 87 หมู่บ้าน จำนวนประชากร . 85,968 คน
ตารางที่ 1 จำนวนประชากร จำแนกรายตำบล ของอำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช